Δημοσιεύουμε σήμερα τη συνέντευξη που μας παραχώρησαν δύο δραστήρια μέλη της κοινότητας ανοιχτού λογισμικού καθώς και της εταιρίας διαχείρισης και ασφάλειας δικτύων Echothrust. Πρόκειται για τους Παναγιώτης Ευστρατίου (panagiotis.efstratiou at echothrust.com) και Χαρίτων Καραμήτας (chariton.karamitas at echothrust.com). Περιγράφουν τις δυνατότητες της open-source ιδεολογίας, την κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στον χώρο και μας προτείνουν “ανοιχτές” λύσεις λογισμικού.
Το DigitalNews τους ευχαριστεί που μοιράστηκαν μαζί μας τις γνώσεις τους
Γιατί open source;
Αρχικά θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι το open source είναι νοοτροπία και όχι απλά το λογισμικό ανοιχτού κώδικα. Πολλές από τις γνώσεις μας οφείλονται σε αυτό και σίγουρα ο κόσμος θα ήταν διαφορετικός αν δεν υπήρχε. Διαλέγουμε open source γιατί μπορούμε να το ‘κόψουμε’ και να το ‘ράψουμε’ στα μέτρα μας, τροποποιώντας το με βάση της προτιμήσεις μας. Μπορούμε να αφαιρέσουμε χαρακτηριστικά που δεν επιθυμούμε ή και να προσθέσουμε κάποια που δεν υπάρχουν. Επιπλέον, αν υπάρξει κάποια δυσλειτουργία ή πρόβλημα ασφάλειας σε κάποιο πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού η ανταπόκριση της κοινότητας είναι άμεση με την έκδοση νέων version, με patches κ.ά.. Τέλος, για οποιοδήποτε πρόβλημα, οι διευθύνσεις e-mail των υπευθύνων κάθε open source προγράμματος είναι στην διάθεσή μας και μπορούμε να επικοινωνήσουμε μαζί τους. Η απάντηση τους είναι πάντα άμεση και διαφωτιστική.
Ποια είναι τα ιδεολογικά θεμέλια πάνω στα οποία βασίζεται η κοινότητα ελεύθερου λογισμικού;
Η κοινότητα ελεύθερου λογισμικού, θα μπορούσε να πει κανείς, ότι έχει κομμουνιστική ιδεολογία αλλά με την ευρύτερη έννοια του όρου, δηλαδή αυτή της κοινής χρήσης των παραγόμενων προϊόντων από αυτούς που τα παράγουν. Έτσι δουλεύει το community, κάποιος φτιάχνει ένα πρόγραμμα και το δίνει ελεύθερα στον κόσμο (πολλές φορές και σε source μορφή) και το μόνο που ζητάει είναι ένα credit για τη δημιουργία της συγκεκριμένης έκδοσης. Ο χρήστης, χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα, συνεισφέρει στη διάδοση και πιθανόν στη βελτίωσή του. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται ένας κύκλος μέσα στον οποίο το λογισμικό αναπτύσσεται και διαδίδεται στον οποίο όλοι προσφέρουν και φτιάχνουν κάτι που όλοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν. Αυτή ήταν και ιστορικά η φιλοσοφία με την οποία αναπτύχθηκε το UNIX όταν το 1974 ο Bill Joy πήρε τον τότε ed (text editor στις πρώτες εκδόσεις) και του πρόσθεσε καινούρια χαρακτηριστικά, ύστερα το ίδιο πρόγραμμα υπέστη αλλαγές από Άγγλους φοιτητές και ξαναμοιράστηκε, έκτοτε, και αφού οι εταιρίες δεν μπορούσαν να πατεντάρουν το λογισμικό, το community δούλευε και αναπτυσσόταν σχεδόν αποκλειστικά με αυτό τον τρόπο.
Μπορεί κατά τη γνώμη σας το ελεύθερο λογισμικό να υποσκελίσει το εμπορικό λογισμικό;
Βεβαίως και μάλιστα τα παραδείγματα δεν είναι λίγα. Ας συγκρίνουμε τα εξής: OpenSSH με SSH.COM, Ethereal και tcpdump με οποιονδήποτε εμπορικό sniffer, Apache με Microsoft IIS κ.ο.κ. Πιστεύουμε πως αυτά τα open source projects δεν έγιναν τυχαία τόσο δημοφιλή. Όταν μια κοινότητα λογισμικού είναι τόσο οργανωμένη σίγουρα το αποτέλεσμα είναι παραπάνω από θεαματικό. Άλλωστε υπάρχει και μια αρκετά λανθασμένη αντίληψη από το μέσο χρήστη ότι το εμπορικό λογισμικό είναι επικρατέστερο. Εάν κάποιος παρατηρήσει προσεκτικά, για παράδειγμα, τους web server που επισκέπτεται θα διαπιστώσει ότι οι περισσότεροι είναι βασισμένοι σε ελεύθερο λογισμικό. Αυτό επεκτείνεται και στις περισσότερες υπηρεσίες που υπάρχουν τόσο στο Internet όσο και σε εσωτερικά (”κλειστά”) δίκτυα.
Υπάρχουν κατά τη γνώμη σας μειονεκτήματα των ελεύθερων εφαρμογών απέναντι στις εμπορικές εφαρμογές;
Το βασικότερο μειονέκτημα του ελεύθερου λογισμικού είναι ότι συνήθως δεν έχει εγγυήσεις για καλή λειτουργία και τεχνική υποστήριξη. Παρόλα αυτά μπορεί κάποιος να είναι σίγουρος ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα μπορεί να δουλέψει καλά ειδικά όταν το χρησιμοποιεί πολύς κόσμος. Αυτό που ουσιαστικά γίνεται είναι ότι το community που χρησιμοποιεί το πρόγραμμα το υποστηρίζει, είτε σε επίπεδο καλής λειτουργίας (επισημαίνοντας προβλήματα ή και προσφέροντας λύσεις σε αυτά), είτε βοηθώντας τους χρήστες (απαντώντας σε απορίες ή ακόμη και βοηθώντας νέους χρήστες). Με αυτό τον τρόπο το ελεύθερο λογισμικό, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο, γίνεται μια καλή εναλλακτική και συμφέρουσα λύση.
Το φάσμα των open source εφαρμογών μπορεί να καλύψει εξειδικευμένους επαγγελματικούς τομείς, όπως πχ γραφιστική, αρχιτεκτονική, μαθηματικά κλπ;
Πιστεύουμε πως αυτό είναι εφικτό ωστόσο πολλές εταιρίες είναι ακόμα επιφυλακτικές απέναντι στο ανοιχτό λογισμικό, ίσως γιατί δεν υπάρχει η ανάλογη ενημέρωση. Φαίνεται αρκετά οξύμωρο αλλά και πολλές φορές αστείο να βλέπεις εταιρίες να ξοδεύουν υπέρογκα ποσά για άδειες χρήσης εμπορικού λογισμικού την ίδια ώρα που υπάρχει αντίστοιχο πρόγραμμα ανοιχτού κώδικα. Μερικά παραδείγματα για τους τομείς που αναφέρθηκαν είναι τα: BRL-CAD, GIMP, Scilab και Freemat.
Ποια η γνώμη σας για τις πατέντες λογισμικού; Μπορείτε συνοπτικά να μας εξηγήσετε το τι είναι οι πατέντες με μερικά παραδείγματα;
Υπάρχουν πολλοί ορισμοί για το τί είναι πατέντα λογισμικού. O πιο ευρέως διαδεδομένος είναι αυτός που χρησιμοποιεί το EPO (European Patent Office), ο οποίος λέει ότι “πατέντα λογισμικού είναι μια εφεύρεση η οποία είτε εξ’ ολοκλήρου ή εν μέρη χρησιμοποιεί ηλεκτρονικούς υπολογιστές ή κάποιο δίκτυο υπολογιστών ή κάποιο άλλο εξάρτημα το οποίο μπορεί να προγραμματιστεί και η εφεύρεση αυτή μπορεί να έχει χαρακτηριστικά είτε εξ’ ολοκλήρου είτε εν μέρη τα οποία γίνονται αντιληπτά ως προγράμματα”. Ο ορισμός αυτός μας κάνει να καταλάβουμε ότι πατέντα μπορεί να αποτελεί οποιοδήποτε πρόγραμμα. Αυτό φυσικά έρχεται σε πλήρη αντίθεση με όσα πρεσβεύει η φιλοσοφία του open source και free software. Μπορούμε όμως να δούμε ότι πλέον η λογική της πατέντας έχει αρχίσει να εγκαταλείπεται ακόμη και από υποστηρικτές της. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν πάρα πολλές εταιρίες που είχαν λογισμικό κλειστού κώδικα (όπως η Sun με το Solaris και τη Java) και πλέον άρχισαν να κινούνται προς την κατεύθυνση που κινείται όλο το community. Άποψη μας είναι ότι οι πατέντες ενώ δημιουργήθηκαν για να προστατέψουν τα συμφέροντα των εταιριών τελικά το μόνο που προσφέρουν είναι μια κάποια νομική κατοχύρωση η οποία αναγκάζει το software να μένει στείρο και να μην αναπτύσσεται ούτε να προωθείται, σίγουρα όχι στο βαθμό που θα μπορούσε αν ήταν ελεύθερο. Ακόμη κι αν κατοχυρώσεις ένα προϊόν αυτό δε σημαίνει ότι δεν μπορείς να το αφήσεις και ελεύθερο για τους χρήστες και για όλο το community και αυτό είναι σαφώς πιο προσοδοφόρο από το να το κρατάς ‘κρυφό’ γιατί το πρόγραμμα αναπτύσσεται (δείτε για παράδειγμα τον τρόπο ανάπτυξης της MySQL). Η γνώση, η χρήση και η ανάπτυξη λογισμικού είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων ανεξαιρέτως.
Ποιες δράσεις έχουν γίνει και ποια είναι η πορεία καθώς και οι εξελίξεις στο θέμα του πατενταρίσματος λογισμικού;
Οι πιο σημαντικές δράσεις πιστεύουμε πως είναι το Foundation for a Free Information Infrastructure και το NoSoftwarePatentsτα οποία προσπαθούν να προωθήσουν τη λογική του ελεύθερου λογισμικού τόσο σε επίπεδο χρήστη όσο και σε επίπεδο developer αλλά και σε εταιρικό επίπεδο. Οι δράσεις αυτές παρακολουθούν συνεχώς τις εξελίξεις στο θέμα αυτό αν και δραστηριοποιούνται κυρίως στην Ευρώπη. Προσφέρουν σωστές λύσεις για τις εταιρίες ούτως ώστε να προστατέψουν τα δικαιώματα τους στο λογισμικό αλλά και να υιοθετήσουν την ελεύθερη χρήση του (όσο γίνεται αυτό). Παράλληλα ασκούν πολιτικές πιέσεις και συνεργάζονται με την Ευρωπαϊκή Ένωση για να προωθηθούν ευρέως αυτές οι απόψεις
Ποια είναι η γνώμη σας για εμπορικές επιχειρήσεις που στήνονται πάνω στο ελεύθερο λογισμικό; Ποια η άποψή σας για την πρόσφατη εξαγορά συγκεκριμένης διανομής Linux από την Novell καθώς και η συνεργασία της με την Microsoft;
Είμαστε ενάντια σε κάθε μορφής εμπορευματοποίηση σε βάρος του ελεύθερου λογισμικού. Πιστεύουμε πως όποιος χρησιμοποιεί open source εφαρμογές και δέχεται την στήριξη της open source community οφείλει να ανταποδώσει τη γνώση που κέρδισε και να την προσφέρει πίσω στο κοινό. Αναμφισβήτητα η Microsoft και η Novell είναι δύο μεγάλες εταιρίες με εμπειρία στο χώρο του λογισμικού αλλά με μηδενική παρουσία στο χώρο του open source. Ήταν αναμενόμενο πως κάποιες μεγάλες εταιρίες διανομής του Linux αργά η γρήγορα θα προέβαιναν σε μια τέτοιου είδους κίνηση. Δυστυχώς για το αποτέλεσμα δεν μπορούμε να έχουμε άποψη, δεν έχουμε παρά να περιμένουμε
Σε τι φάση βρίσκεται η κοινότητα του ανοιχτού λογισμικού στην Ελλάδα; Τι δυνατότητες βλέπετε;
Πιστεύουμε πως η κοινότητα ανοιχτού λογισμικού είναι πολύ οργανωμένη στη χώρα μας. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός οπαδών του open source που κάνουν συχνά meetings και ανταλλάσουν ιδέες και εμπειρίες. Ας μην ξεχνάμε το Knoppel Linux και το Zeus Linux, δύο προϊόντα αυτής της προσπάθειας και προφανώς πολλά άλλα που δεν είναι δυνατόν να τα αναφέρουμε ένα προς ένα. Είναι επίσης ευτυχές το γεγονός ότι τα τεχνολογικά ιδρύματα και τα πανεπιστήμια της χώρας μας σε πολλά εργαστήρια χρησιμοποιούν open source εφαρμογές και στηρίζουν τα open source projects τόσο οικονομικά όσο και με ενεργή συμμετοχή σε αυτά.
Τι είναι η Echothrust;
Πρόκειται για μια νέα, πολλά υποσχόμενη εταιρία που δραστηριοποιείται στον χώρο της διαχείρισης και ασφάλειας δικτύων προσφέροντας ολοκληρωμένες λύσεις και τεχνική υποστήριξη στους πελάτες της. Απαρτίζεται από άτομα με μεγάλη εμπειρία σε θέματα ασφάλειας, τεχνικού ελέγχου και ανάπτυξης open source εφαρμογών. Στο site μας, μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες καθώς και να επικοινωνήσετε μαζί μας.
Θα σας παρακαλούσα να μας προτείνετε, σύμφωνα με την εμπειρία σας, μερικές διανομές Linux για αρχάριους χρήστες, καθώς και για χρήστες που θέλουν να εμβαθύνουν στην χρήση και ανάπτυξη open source εφαρμογών. Ακόμα θα ήθελα να μας πείτε εναλλακτικές ανοιχτές εφαρμογές αντίστοιχες με γνωστές σουίτες όπως MS Office, Adobe Photoshop, Corel Draw, Quark Xpress.
Για αρχάριους χρήστες θα προτείναμε Ubuntu μιας και είναι πολύ φιλικό προς τον χρήστη τόσο κατά το setup όσο και γενικά στο περιβάλλον εργασίας του. Για όσους θέλουν να εμβαθύνουν θα συνιστούσαμε ανεπιφύλακτα Crux Linux ή ακόμα και Linux From Scratch. Όσον αφορά τις γνωστές σουίτες λογισμικού, υπάρχουν τα εξής ελέυθερα υποκατάστατα: OpenOffice, το GIMP που μπορεί να αντικαταστήσει τόσο το Adobe Photoshop όσο και το Corel Draw και τέλος το Scribus, ένα open source πρόγραμμα που μπορεί να επιτελέσει το έργο του Quark Xpress.
Ανοιχτή ερώτηση. Τοποθετηθείτε σε ότι θέλετε εσείς.
Θα θέλαμε κλείνοντας να αναφέρουμε σε όσους δεν το γνωρίζουν πως υπάρχουν πολλά άλλα λειτουργικά συστήματα ανοιχτού κώδικα πέρα από το Linux που αξίζουν την προσοχή μας π.χ FreeBSD, NetBSD, OpenBSD κ.τ.λ. Για τους φανατικούς των Windows υπάρχει το ReactOS ενώ για όσους θα ήθελαν να δουλέψουν σε λειτουργικό της Sun υπάρχει το OpenSolaris.
